De eerste 1000 dagen van het leven

De basis voor een gezond leven wordt gelegd tijdens de eerste 1000 dagen. Tijdens deze periode loopt als rode draad de ontwikkeling van een gezonde darmflora, het groeien van jouw ouderinstinct, het creëren van een liefdevol nest en het beperken van ongunstige invloeden van buitenaf.

In geen enkele andere periode in het leven viert je kind zoveel mijlpalen als tijdens de eerste 1000 dagen van het leven. In razend tempo wordt in 9 maanden een nieuw mensje gevormd en in de eerste twee jaar na de geboorte leert je baby eten, lopen, praten en hecht jouw kind zich. Hij groeit uit tot een peuter en dat alles in een relatief korte periode. Je begrijpt (natuurlijk) wel dat veel van deze processen maar een keer kunnen plaatsvinden. De groei van een orgaan kan je kind niet even overdoen. Je hebt dus maar één mogelijkheid om het goed te doen. Dit is spannend, maar vertrouw op je ouderinstinct. Jij weet als geen ander wat je kind nodig heeft.

De zwangerschap

De eerste 1000 dagen van het leven worden steeds meer erkend als een kritieke periode voor de ontwikkeling van een kind. Er wordt tijdens deze periode een blauwdruk gelegd voor de gezondheid in het verdere leven. De ontwikkeling van de darmflora speelt een sleutelrol in dit proces. Bij een volwassene bestaat de darmflora uit maar liefst 1,5 kilo microorganismen waaronder meer dan 2000 verschillende soorten bacteriën, schimmels en virussen. Als deze in verhouding zijn, ontstaat er een evenwicht waarbij de darmflora de spijsvertering ondersteunt, het immuunsysteem aanstuurt en gezonde stoffen produceert. Onderzoeken laten zien dat een ongunstige ontwikkeling van de darmflora in de eerste twee levensjaren gevolgen heeft voor de gezondheid op latere leeftijd. Kinderen die geboren worden via een keizersnede of flesvoeding krijgen, hebben bijvoorbeeld vaker last van allergieën. Tevens blijkt dat op latere leeftijd de darmflora minder vormbaar is dan in de kinderjaren. Het is dus noodzakelijk om de darmontwikkeling in de eerste 1000 dagen van het leven zo optimaal mogelijk te laten verlopen en daar kun je als ouder bij helpen.

In de buik van de moeder wordt het kindje afgeschermd tegen allerlei invloeden van buitenaf. Tot voor kort was de medische wereld ervan overtuigd dat de omgeving in de baarmoeder steriel is. Dit blijkt echter niet het geval te zijn. In de placenta, het vruchtwater en in navelstrengbloed zijn (resten van) bacteriën van de moeder teruggevonden. Deze bacteriën komen uit de mond, de vagina en de darm van de moeder en via de bloedbaan komen ze in aanraking met de baby. Deze allereerste blootstelling aan bacteriën lijkt een rol te spelen in de vorming van het afweersysteem van het kind. Hiermee wordt duidelijker dat de bacteriële flora van de moeder niet alleen tijdens de bevalling van invloed is op de baby (waarover later meer), maar dat deze dus al veel eerder een rol van betekenis speelt. Het is daarom belangrijk om tijdens de zwangerschap de verschillende flora’s in en op het lichaam zo gezond mogelijk te houden, bijvoorbeeld door het eten van gezonde voeding en eventueel het gebruik van probiotica.

De bevalling

Het doorgeven van de eerste bacteriën, ook wel het inzaaien van de darmflora genoemd, is belangrijk voor de latere gezondheid. Het helpt de ontwikkeling van overgewicht, eczeem, astma, allergieën en auto-immuunziekten voorkomen. Het inzaaien op zichzelf is niet heel complex. Je baby hoeft alleen maar op een natuurlijke manier geboren te worden, dat wil zeggen vaginaal. De baby krijgt dan veel gunstige lactobacillen en bifidobacteriën mee. Deze gunstige bacteriën kunnen optimaal alle voedingsstoffen uit moedermelk halen en helpen bij de ontwikkeling van het afweersysteem. Je kunt je voorstellen dat een geboorte door middel van een keizersnede ervoor zorgt dat je baby met andere bacteriën in aanraking komt, dan wanneer je kindje op de natuurlijke
manier ter wereld komt. Hiernaar is veel onderzoek gedaan en daaruit blijkt dat baby’s die via een keizersnede worden geboren een darmflora hebben die lijkt op de bacteriën die op de huid van de moeder leven. Ze missen daardoor een gedeelte van de gunstige lactobacillen en bifidobacteriën. De eerste maanden blijft dit verschil groot. Echter, na drie tot vijf jaar kan men op basis van de darmflora niet meer bepalen op welke manier een kind geboren is. Toch krijgen kinderen die via een keizersnede geboren zijn vaker last van gezondheidsproblemen. Dit kan erop wijzen dat gedurende de eerste maanden van het leven het immuunsysteem op een zodanige manier wordt afgesteld dat deze minder bevattelijk is voor het ontwikkelen van gezondheidsproblemen op latere leeftijd.

Wellicht is het noch mogelijk om na een keizersnede een gedeelte van de goede bacteriën aan het kind door te geven middels een ‘vaginale swap’. Dit houdt in dat een steriel doekje langs de vagina van de moeder wordt geveegd en daarna over het gezicht van de baby. Wetenschappelijk onderzoek laat nog tegenstrijdige resultaten zien op de lange termijn. Voorlopig is het dus een persoonlijke afweging van de ouders om dit al dan niet toe te passen na een keizersnede.

Borstvoeding, flesvoeding en vaste voeding

Naast de grote impact die de bevalling heeft op de aanleg van de darmflora, heeft ook de manier van voeden grote effecten op de darmontwikkeling van het kind. Moedermelk bevat een scala aan gunstige voedingsstoffen voor de baby en verandert mee tijdens de ontwikkeling van het kind. Het geven van moedermelk helpt overgewicht bij het kind op latere leeftijd voorkomen en beschermt tegen de ontwikkeling van allergieën en verschillende auto-immuunziekten, zoals astma en diabetes. Bovendien beschermt het de baby tegen infecties, doordat antistoffen via de moedermelk worden overgebracht. Tot slot ondersteunt moedermelk de darmrijping bij de baby gedurende de eerste
6 maanden, zodat de darmen na deze periode klaar zijn om vaste voeding te verteren. Ondanks dat er grote stappen worden gemaakt in de samenstelling van kunstvoeding, is het technisch helaas nog niet mogelijk om kunstvoeding dezelfde diversiteit aan gunstige nutriënten mee te geven. Het geven van borstvoeding heeft dus de voorkeur.

Maar wat nu als het geven van borstvoeding niet goed lukt? Dan is kunstvoeding uiteraard noodzakelijk, maar je kunt dan wel op een aantal dingen letten bij het kiezen van een voeding. Let goed op dat de melkpoeder geen toegevoegde suikers bevat, zoals maltodextrine. Daarnaast kunnen toevoegingen van prebiotische vezels, zoals GOS en/of FOS, omega-3 vetzuren en probiotica juist gunstig zijn voor de ontwikkeling van het kindje. Geitenmelk is makkelijker verteerbaar dan koemelk en kan daarom een goed alternatief zijn voor baby’s die darmproblemen krijgen van flesvoeding op basis van koemelk. Je hoeft niet te letten op vitaminen en mineralen, deze hoeveelheden zijn vastgesteld in de Warenwet en zijn voor alle kunstvoeding voor pasgeborenen hetzelfde.

Het immuunsysteem en de allergische mars

We staan constant in contact met de wereld om ons heen. Met name in de darmen, komen binnen- en buitenwereld heel dichtbij elkaar. Voeding en bacteriën worden daar van onze binnenwereld gescheiden gehouden door een dun laagje cellen, het darmslijmvlies. Het is dan ook logisch dat een groot gedeelte van ons immuunsysteem, ongeveer 80%, zich bevindt in de darmen. Het immuunsysteem van je baby heeft de aanwezigheid van goede bacteriën nodig om te leren waar het wel en niet op moet reageren. In de baarmoeder was dit proces al gestart en na de bevalling leert het immuunsysteem extra snel.

Het sterkste immuunsysteem ontwikkelt een kind op een ouderwetse boerderij. Je komt er in contact met verschillende micro-organismen en deze helpen om het afweersysteem goed af te stellen. Door een constante stroom aan kleine ‘beestjes’ waarmee je afweer op een boerderij in contact komt, is het niet zo snel meer onder de indruk. Sinds de Industriële Revolutie zijn mensen steeds schoner gaan leven. Voedsel bevat minder potentiële ziekteverwekkers, de hygiëne is verbeterd en de uitvinding van antibiotica zorgt ervoor dat we gemakkelijker ziekten kunnen overwinnen. Ondanks dat deze ontwikkelingen ons veel goeds hebben gebracht, hebben ze er ook voor gezorgd dat we een stuk minder in aanraking komen met allerlei soorten micro-organismen. Ons immuunsysteem is daardoor niet zoveel meer gewend. Wetenschappers hebben een trend ontdekt die zij de allergische mars noemen. Het gaat om verschillende allergieën die zich bij kinderen in een bepaalde volgorde kunnen ontwikkelen. De allergische mars begint tijdens de eerste 6 maanden, waarin duidelijk wordt dat een kind een koemelk- of kippenei-allergie heeft. Soms gaat dit gepaard met eczeem. De kans op een dergelijke allergie is groter bij kinderen die kunstvoeding krijgen, maar de allergie kan ook ontstaan bij baby’s die uitsluitend borstvoeding krijgen. Tussen de 1 en 5 jaar ontstaat er vervolgens een allergie voor stoffen in huis, zoals huisstofmijt of katten. Ergens tussen de 3 en 5 jaar komen daar ook allergieën voor pollen bij, zoals berken en grassen. Uiteindelijk hebben deze kinderen een grotere kans op het ontwikkelen van astma. Door de allergische mars in een vroeg stadium op te merken, kan er nog geprobeerd worden op de ontwikkeling van de darmflora en het afweersysteem bij te sturen. Bijvoorbeeld door middel van probiotica.

Naast fysieke factoren zoals de bevalling, het geven van (borst)voeding en de introductie van vaste voeding, hebben ook meer ongrijpbare zaken invloed op de (darm)gezondheid van je kind. Denk bijvoorbeeld aan knuffelen, huid-op-huidcontact en liefdevol praten. Een blije baby heeft een blij immuunsysteem en een blij immuunsysteem zorgt voor een gezonde darmflora.

Tot het tweede levensjaar

Nadat een kind zes maanden uitsluitend borstvoeding of kunstvoeding heeft gehad, kan er worden begonnen met de introductie van vast voedsel. Je kunt kiezen voor potjes en papjes, maar je kunt het ook aan je baby overlaten. Dit laatste wordt ook wel de Rapley methode genoemd. Bij deze methode bied je je kind verschillende soorten groenten, fruit en vlees aan in grote stukken. Het kind kan op deze manier zelf ervaren hoe voedsel voelt, ruikt en smaakt. Op latere leeftijd worden kinderen die op deze manier leren te eten getypeerd als ‘makkelijke eters’. Hoe groter je kindje wordt, hoe meer hij zal eten en hoe beter het verteerd zal worden door de darmen. Zeker in het begin is deze manier van voeden geen vervanging van borstvoeding of kunstvoeding. Je kindje zal zelf aangeven wanneer borstvoeding/flesvoeding afgebouwd kan worden.

Naast de bevalling, het geven van borstvoeding en de introductie van vaste voeding zijn er nog andere zaken die de ontwikkeling van de darmflora van je baby kunnen beïnvloeden. In de eerste 1000 dagen van het leven gaat het dan met name om het gebruik van antibiotica. Gelukkig worden Europees gezien, antibiotica in Nederland het minst verstrekt. Toch heeft 25 procent van de kinderen tot vijf jaar één of meerdere keren antibiotica gekregen. In veel gevallen gaat het dan om gebruik bij een (midden)oorontsteking, keelontsteking of bronchitis. Ondanks dat het soms noodzakelijk kan zijn om antibiotica te gebruiken, is een bekende bijwerking dat het de samenstelling van de darmflora verstoort. Er is een trend te zien waarin kinderen die op jonge leeftijd antibiotica krijgen, op latere leeftijd vaker last hebben van overgewicht, hooikoorts, astma en/of eczeem. Mocht het gebruik van antibiotica noodzakelijk zijn, dan is het zinvol zijn om tegelijkertijd de darmflora te ondersteunen met probiotica.

Na twee jaar is de darmflora min of meer stabiel en is de blauwdruk voor het verdere leven gelegd. Veranderingen van de darmflora zijn dan nog wel mogelijk, maar kosten meer tijd en energie. Voor een optimale start van het leven zijn de eerste 1000 dagen dus van cruciaal belang.

Dit artikel is gepubliceerd in het tijdschrift PURE CHILD, een baanbrekend magazine voor ouders & kinderen van 94 pagina’s, die 5x per jaar een vernieuwende kijk biedt op het begeleiden van kinderen in actuele thema’s. Daarnaast is PURE CHILD een educatief platform met blogartikels, video’s en live- events van én voor experten, coaches, ouders, leerkrachten en kinderen.

Wil je meer weten over wat je kunt doen bij verschillende zwangerschapskwaaltjes? Kijk dan naar mijn boek Zwanger Baby Boefje – Van zwangerschap tot gezonde peuter in 1000 dagen

Mindfulness tijdens de zwangerschap

Met zo veel mogelijk rust en kalmte je zwangerschap beleven, dat is wat iedere zwangere vrouw graag wil. Weinig slaap, zwangerschapsmisselijkheid of kramp in je benen kunnen het een uitdaging maken om je kalmte te bewaren. Mindfulness tijdens de zwangerschap kan helpen om mentale rust te bewaren én het kan lichamelijke ongemakken rondom de zwangerschap verminderen.

Mindfulness-Based Stress Reduction, of mindfulness, is in de jaren ’80 ontwikkeld door bioloog Jon Kabat-Zinn. Volgens Kabat-Zinn is mindfulness een proces van volledig en bewust aanwezig zijn in het moment. Hierbij wordt een houding aangenomen die openheid, vriendelijkheid, nieuwsgierigheid en acceptatie weerspiegelt. Zijn filosofie is vormgegeven in een ervaringsgerichte training waarin je door middel van meditatie, bewegingsoefeningen en observatieopdrachten leert om in het moment te zijn. Ook als dit moment uitdagend is, bijvoorbeeld als je weer eens klaarwakker in het midden van de nacht naar het plafond ligt te staren. Omdat de zwangerschap bol staat van uitdagende momenten, is er ook veel onderzoek gedaan naar de toepassing van mindfulness tijdens de zwangerschap.

Zwangerschap, bevalling en een baby

Vrouwen die tijdens de zwangerschap een cursus mindfulness doen of technieken toepassen waaronder ontspannings- en aandacht oefeningen hebben minder last van angst, neerslachtigheid en stress. Bovendien konden ze beter omgaan met lichamelijk ongemakken, zoals spierpijn. Overigens hebben zwangere vrouwen niet alleen tijdens de zwangerschap baat bij mindfulness. Tijdens de volledige 1000 dagen (dus ook de bevalling en de eerste maanden met je baby) kan het helpen om deze periode met aandacht te beleven. Vrouwen die een training gevolgd hebben vertellen dat ze de technieken toepassen als hun baby een huilbui heeft of om bewust hun baby alle impressies in de omgeving te laten ervaren. [2]

Mindful zijn

Mindfulness tijdens de zwangerschap heeft overduidelijke voordelen voor de gezondheid. Je kunt de technieken op verschillende manieren toepassen, bijvoorbeeld door middel van een meditatie die je aangeleerd krijgt tijdens een 8-weekse mindfulness cursus.

Ook yoga kan helpen als je iemand bent die liever beweegt. Tijdens een onderzoek deden zwangere vrouwen in het tweede trimester gedurende zeven weken aan Iyengar yoga in combinatie met meditatie. De vrouwen ervaarden minder lichamelijke pijn tijdens het derde trimester van de zwangerschap (de tijd waarin de rug het zwaar krijgt). Daarnaast hadden ook deze vrouwen minder last van stress en angst. [3]

Je kunt ook makkelijk beginnen in je eigen huiskamer. Tijdens de zwangerschap kun je met je aandacht al contact maken met je baby. Dat kan ook samen met je partner. De meest pure vorm van contact maken is aanraking. Door je handen op je buik te leggen, en je bewust te verplaatsen naar de ademhaling in je buik, maak je contact met je baby. Ook dit kan rust scheppen in je hoofd, stress verminderen en je vertrouwen in je eigen lichaam en moederinstinct vergroten.

Wat je ook kiest, mindful zijn tijdens de zwangerschap kan je helpen om minder stress te ervaren en bewuster je zwangerschap te beleven.

Referenties

  1. Dhillon, A., Sparkes, E., & Duarte, R. V. (2017). Mindfulness-based interventions during pregnancy: a systematic review and meta-analysis. Mindfulness8(6), 1421-1437. Link 
  2. Duncan, L. G., & Bardacke, N. (2010). Mindfulness-based childbirth and parenting education: promoting family mindfulness during the perinatal period. Journal of Child and Family Studies19(2), 190-202. Link
  3. Beddoe, A. E., Yang, C. P. P., Kennedy, H. P., Weiss, S. J., & Lee, K. A. (2009). The effects of mindfulness-based yoga during pregnancy on maternal psychological and physical distress. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing38(3), 310-319. Link

Tips bij zwangerschapsmisselijkheid

Op de lijst met zwangerschapskwaaltjes staat met stip op 1 zwangerschapsmisselijkheid. Soms wordt het ochtendmisselijkheid genoemd, maar er zijn vrouwen die er de hele dag last van hebben. Meestal neemt het na het eerste trimester weer af, of verdwijnt het volledig. We tasten nog in het duister over de oorzaak, maar het vermoeden is dat je zwangerschapshormonen een rol spelen (wanneer niet…). De misselijkheid is onschuldig, maar ga langs de huisarts als je echt niets meer binnenhoudt, afvalt of flauw wordt.

Zure maag verergert de misselijkheid

Je kunt de meest wilde tips vinden om van je zwangerschapsmisselijkheid af te komen. Drink cola of ciderazijn, eet waterijsjes of houd een coldpack tegen je keel. Het zal ongetwijfeld iemand geholpen hebben, maar er zijn misschien andere tips die je eerst wilt proberen.

Een zure maag lijkt de misselijkheid bij veel vrouwen te verergeren. Om ervoor te zorgen dat je maag niet zo zuur is, moet er eten in. Eet kleine beetjes om je maag gevuld te houden en eet ook iets vóórdat je uit bed stapt. Dat is ook de reden dat het zuurder maken van je maag met cola of ciderazijn waarschijnlijk niet zo’n goede tip is.

Gember tegen zwangerschapsmisselijkheid

Het beste middel tegen zwangerschapsmisselijkheid is gember. Er zijn studies die laten zien dat gember beter werkt dan reguliere medicatie. Het is ook een van de weinige kruiden die intensief onderzocht is bij zwangere vrouwen. Je kunt er dus van uitgaan dat het veilig is om gember te gebruiken tijdens het eerste trimester van je zwangerschap.

Gember kun je op verschillende manieren gebruiken. Er zijn gembercapsules, maar je kunt ook voor verse gember kiezen. Als je gaat voor capsules, gebruik dan een dagdosering van 1000 mg gemberwortel (2 maal daags 500 mg). Deze dosering blijkt in wetenschappelijke studies het meest effectief te zijn.

Gember(ijs)thee

Een andere manier om gember te gebruiken, is het zelf maken van gemberthee in de winter of gemberijsthee in de zomer. Snijd een stuk van ongeveer 2 centimeter van een verse gemberwortel. Schil het en snijd de wortel in plakjes. Breng de plakjes gember aan de kook in een halve liter water en laat het op laag vuur 5 minuten zachtjes koken met de deksel op de pan. Als je ijsthee wilt maken, laat je het afkoelen en zet je het in de koelkast (voeg wat ijsblokjes toe en eventueel wat citroen en honing voordat je het drinkt). De warme variant kun je direct drinken. Nog steeds misselijk? Voeg dan de volgende keer nog een takje verse munt toe, nadat je de gember gekookt hebt.

Vitamine B6

Er is behoorlijk wat onderzoek gedaan naar het gebruik van een hoge dosering vitamine B6 (pyridoxine) bij zwangerschapsmisselijkheid. Het werkt (bijna) net zo goed als gember, als je driemaal daags 10-15 mg vitamine B6 inneemt. Hier zit echter wel gelijk het probleem. Deze dosering pyridoxine van 30-45 mg per dag ligt boven het veilige maximum in Nederland (21 mg per dag). Langdurig gebruik van een hoge dosering pyridoxine kan bij een kleine groep mensen zenuwklachten veroorzaken, waaronder tintelende vingers en tenen. Er zijn geen nadelige gevolgen voor de baby bekend.

Er zijn aanwijzingen dat pyridoxaal-5-fosfaat (P5P) minder vaak klachten geeft dan pyridoxine HCL. In de studies die gedaan zijn, wordt geen melding gemaakt van het optreden van bijwerkingen. Mogelijk geeft kortdurend gebruik, zoals tijdens het eerste trimester van de zwangerschap, geen problemen.

Gember en vitamine B6 effectief bij zwangerschapsmisselijkheid

Kortom, ondanks dat het effectief blijkt, blijft het voorlopig een persoonlijke afweging of je vitamine B6 wilt proberen bij zwangerschapsmisselijkheid. Bij langdurige misselijkheid lijkt het gebruik van vitamine B6 effectiever dan het gebruik van gember. Kies bij gebruik van vitamine B6 in ieder geval voor een supplement met pyridoxaal-5-fosfaat.

Referenties

  1. Borrelli, F., Capasso, R., Aviello, G., Pittler, M. H., & Izzo, A. A. (2005). Effectiveness and safety of ginger in the treatment of pregnancy-induced nausea and vomiting. Obstetrics & gynecology, 105(4), 849-856.
  2. Khorasani, F., Aryan, H., Sobhi, A., Aryan, R., Abavi-Sani, A., Ghazanfarpour, M., … & Rajab Dizavandi, F. (2020). A systematic review of the efficacy of alternative medicine in the treatment of nausea and vomiting of pregnancy. Journal of Obstetrics and Gynaecology, 40(1), 10-19.

Wil je meer weten over wat je kunt doen bij verschillende zwangerschapskwaaltjes? Kijk dan naar mijn boek Zwanger Baby Boefje – Van zwangerschap tot gezonde peuter in 1000 dagen

Vaginale candida te lijf met deze 9 tips

Een vaginale candida-infectie is in de meeste gevallen onschuldig, maar wel ontzettend vervelend! Je hebt last van een witte, brokkelige afscheiding en een rode, branderige vagina met veel jeuk. Vrijen kan pijnlijk zijn. Daar wil je dus zo snel mogelijk van af.

Als je last hebt van een vaginale infectie is het belangrijk dat je dit in ieder geval bespreekt met je huisarts en verloskundige. De huisarts kan je eventueel een medicijn (meestal een crème) voorschrijven. Er zijn ook mogelijkheden om een nieuwe infectie te voorkomen. Onderstaande tips kunnen, tenzij anders aangegeven, gebruikt worden in combinatie met de medicijnen van de huisarts.

Een goede vaginale flora

De bacteriële flora in je vagina is rijk aan lactobacillen die zorgen voor een zuur milieu in de vagina. Deze zure omgeving zorgt er voor dat ongunstige bacteriën en schimmels niet goed kunnen groeien. Daarnaast produceert een gezonde vaginale flora waterstofperoxide dat een krachtig antibioticum is en schadelijke bacteriën doodt.

Zwangerschap en vaginale candida

Tijdens de zwangerschap ben je gevoeliger voor een onbalans in je vaginale flora. Dat heeft natuurlijk alles te maken met je zwangerschapshormonen (wanneer zijn die niet de schuldige?). Een vaginale candida heeft, ondanks vervelende klachten zoals jeuk, geen nadelige gevolgen voor je ongeboren baby. Een candida-infectie tijdens de bevalling kan er echter wel voor zorgen dat de baby candida meekrijgt in het geboortekanaal. Dit maakt je kindje gevoeliger voor spruw, de groei van candida in de mond, tijdens de eerste dagen tot weken van het leven (ook dit is overigens goed te behandelen en niet gevaarlijk voor je kindje).

Probeer met onderstaande tips je vaginale flora in een zo goed mogelijke conditie te krijgen en te houden.

Wat kun je zelf doen?

  1. Laten we beginnen met de open deur, een goede vaginale hygiëne. Was de buitenkant van je vagina uitsluitend met water of met een zeepvrij product met een licht zure pH. Als je gewone zeep gebruikt, dan verstoor je de normale flora. Je vagina is zelfreinigend, dus de binnenkant hoef je niet schoon te maken.
  2. Draag geen strakke kleding.
  3. Kies voor katoenen ondergoed in plaats van synthetische onderbroeken, omdat katoen beter ademt.
  4. Als je inlegkruisjes gebruikt, verschoon deze dan regelmatig. Inlegkruisjes zijn vaak synthetisch en dit komt je flora niet ten goede. Als je veel last hebt van afscheiding is het gebruik ervan natuurlijk wel begrijpelijk, maar vervang ze regelmatig.
  5. Maak jezelf na het poepen schoon van voren naar achteren en doe hetzelfde na het vrijen. Hierdoor voorkom je dat je de gist vanuit de anus naar je vagina verplaatst.
  6. Sperma kan de zuurgraad van je vagina negatief beïnvloeden. Gebruik daarom eventueel een condoom. Bij een actieve infectie is het altijd verstandig om een condoom te gebruiken om een nieuwe infectie te voorkomen.
  7. Eet niet te veel suiker, dit kan je vaginale flora negatief beïnvloeden.
  8. Gebruik een probioticum met de bacteriën Lactobacillus rhamnosus GR-1 en Lactobacillus fermentum RC-14. Deze probiotica neem je via je mond in (ze zitten in een capsule).
  9. Je kunt wat extra’s doen bij een actieve infectie. De candida-gist houdt niet van een zuur milieu. Door het gebruik van een vaginale capsule met vitamine C of melkzuur kun je het milieu in je vagina snel zuur maken. Kies een product dat speciaal ontwikkeld is voor vaginaal gebruik. Vaginale vitamine C of melkzuur mag je niet tegelijkertijd gebruiken met antischimmelmiddelen, zoals een crème. Overleg vóór gebruik van een vaginaal product met je huisarts of verloskundige.

Referenties

  1. Dekker, H. J., Boeke, P. J. A., Gercama, J. A., Kardolus, J. G., & Boukes, S. F. (2009). NHG-standaard Fluor vaginalis. In NHG-Standaarden 2009 (pp. 624-636). Bohn Stafleu van Loghum, Houten.
  2. Falagas, M. E., Betsi, G. I., & Athanasiou, S. (2006). Probiotics for prevention of recurrent vulvovaginal candidiasis: a review. Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 58(2), 266-272.
  3. Petersen, E. E., & Magnani, P. (2004). Efficacy and safety of Vitamin C vaginal tablets in the treatment of non-specific vaginitis: a randomised, double blind, placebo-controlled study. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 117(1), 70-75.

Vegetarische voeding tijdens de zwangerschap

Aanstaande moeders die vegetarisch eten krijgen andere voedingsstoffen binnen dan mama’s die ook vlees eten. Zwangeren die vegetarische voeding eten krijgen gemiddeld minder omega 3-vetzuren en vitamine B12 binnen. Deze stoffen zijn belangrijk voor de hersenontwikkeling van de baby. Het is dan ook al langer de vraag of een vegetarische voeding tijdens de zwangerschap invloed heeft op het leervermogen van het kind. Dit is nu nader bekeken. En wat blijkt? Je kunt met een gerust hart je stukje vlees tijdens de zwangerschap laten staan (mits je de inname van bepaalde voedingsstoffen in de gaten houdt).

Vegetarische voeding kan geen kwaad

De hersenen groeien het snelst tijdens de eerste 1000 dagen van het leven. Voor een goede hersenontwikkeling is het belangrijk dat het kind voldoende ijzer, vitamine B12, jodium en het omega 3-vetzuur DHA tot zijn beschikking heeft. Onderzoekers hebben gekeken hoe het staat met deze voedingsstoffen bij vegetarische zwangere vrouwen. Daarnaast hebben ze ook het leervermogen bekeken als de kinderen 7 jaar zijn.

Vrouwen die deelnamen aan de studie waren 20-34 jaar. Bij 11 weken zwangerschap werden 78 vegetarische zwangeren en 2144 zwangere vrouwen die ook vlees aten onderzocht. Bij 34 weken zwangerschap waren dat 91 vegetariërs en 2552 omnivoren. Vrouwen die een vegetarische voeding aten hadden een lagere hoeveelheid arachidonzuur, DHA en vitamine B12 in hun bloed dan vrouwen die ook af en toe vlees aten. Echter, de kinderen hadden op 7-jarige leeftijd geen verminderd leervermogen. De wetenschappers concludeerden dat een vegetarische voeding niet slechter is voor de hersenontwikkeling dan een omnivore voeding. De onderzoekers waarschuwden wel dat een lagere inname van voedingsstoffen niet altijd hoeft te leiden tot een tekort, maar dat een tekort wel schadelijk kan zijn voor het kind.

Gezonde gewoontes en voedingssupplementen

Uit het onderzoek blijkt verder dat vega zwangere vrouwen vaker langer borstvoeding geven. Bovendien roken ze minder vaak tijdens de zwangerschap. Toch is niet alles uit het onderzoek positief. Een aantal dingen moet je goed in de gate houden als je zwanger bent en een vegetarische voeding consumeert. 15% van de kinderen die geboren wordt en een vegetarische moeder heeft, blijkt een vitamine B12-tekort te hebben. Zorg dus dat je voldoende B12 binnenkrijgt en gebruik eventueel een supplement of zwangerschapsmulti. Hetzelfde geldt voor DHA. De hoeveelheid DHA kan bij vegetarische vrouwen tot wel 40% lager zijn dan bij vrouwen die vlees eten. Bovendien blijkt de moedermelk van vega vrouwen minder DHA te bevatten. Ook dit kun je oplossen door een voedingssupplement te gebruiken, bijvoorbeeld met vegetarische DHA uit algen.

Al met al is een vegetarische voeding niet slechter voor de hersenontwikkeling van je kindje. Het is echter wel belangrijk dat je tijdens de zwangerschap en borstvoedingsperiode met name goed let op je inname van vitamine B12 en het omega 3-vetzuur DHA.

Referentie

Crozier, S. R., Godfrey, K. M., Calder, P. C., Robinson, S. M., Inskip, H. M., Baird, J., … & Burdge, G. C. (2019). Vegetarian Diet during Pregnancy Is Not Associated with Poorer Cognitive Performance in Children at Age 6–7 Years. Nutrients, 11(12), 3029.

Aromatherapie tijdens de bevalling

Angst tijdens de bevalling is een veelvoorkomend probleem. Ik vind die angst begrijpelijk, een bevalling heeft een enorme impact op zowel je lichaam als je geest. Angst tijdens de bevalling kan echter leiden tot een ergere pijnervaring en het aanspannen van de bekkenbodemspieren. Dit kan een negatief effect hebben op het verloop van de bevalling en de kans op medisch ingrijpen vergroten.

Het is daarom belangrijk om al vóór de bevalling te praten met je verloskundige of doula over spanningen die je voelt. Mocht er angst tijdens de bevalling opkomen, dan kan aromatherapie je mogelijk helpen. Aromatherapie is het gebruik van essentiële oliën van planten. Het wordt al langer ingezet bij verschillende angststoornissen. Wetenschappers hebben in een recente publicatie voor het eerst het beschikbare wetenschappelijke bewijs voor het gebruik van aromatherapie tijdens de bevalling beschreven.

Aromatherapie effectief

In de publicatie werden 16 studies geanalyseerd met totaal 1891 vrouwen. Voor de meeste vrouwen was het de eerste bevalling. Essentiële oliën die werden gebruikt waren lavendel, roos, scharlei, geranium, boswellia, kamille, bittere- en zoete sinaasappel, pepermunt, mandarijn, jasmijn en kruidnagel. Ook werden er in sommige studies mengsels van deze essentiële oliën gebruikt. De oliën werden op verschillende manieren ingezet. De vrouwen ademden ze in via een zakdoekje met een paar druppels essentiële olie of ze werden gemasseerd.

De meeste studies lieten een positief effect zien op angst bij vrouwen tijdens de eerste fase van de bevalling. Met name het gebruik van lavendel werkte kalmerend. De resultaten van de studie laten zien dat het gebruik van essentiële oliën een interessante toepassing is om het verloop van de bevalling op een positieve manier te beïnvloeden. Wellicht maakt het een ruggenprik of andere pijnbestrijding minder noodzakelijk.

De hersen-darm-as ontrafeld


Sterke emoties zoals stress en angst kunnen invloed hebben op je darmen. Andersom is echter ook mogelijk. Door buikpijn kun je last krijgen van stress. Deze wisselwerking tussen je buik en je hoofd, door wetenschappers ook wel de hersen-darm-as genoemd, kan er voor zorgen dat je in een vicieuze cirkel terecht komt. Buikklachten en stress houden elkaar dan in stand. Hoe werkt dat precies? En kun je de cirkel doorbreken?

Stress heeft een grote impact op het functioneren van de hersen-darm-as.

Read more

Probiotica om door te geven tijdens de bevalling


Probiotica kun je tijdens je bevalling doorgeven aan je kindje. Tijdens je zwangerschap kun je echter ook al veel doen om je kindje in aanraking te laten komen met de juiste bacteriën. Je mondflora en vaginale flora hebben invloed op het verloop van je zwangerschap. Al tijdens deze periode komt je baby hiermee in aanraking.

PROBIOTICA BIJ ALLERGIE

borstvoeding tegen allergieAls jij of je partner last heeft van een allergie, overweeg dan om probiotica te gaan gebruiken. Onderzoeken laten namelijk zien dat het gebruik hiervan de ontwikkeling van allergie en eczeem bij kinderen op latere leeftijd vermindert. De probiotica die jij inneemt geef je tijdens een vaginale bevalling door aan je baby. De bacteriestammen in de probiotica helpen vervolgens om het immuunsysteem zodanig af te stellen dat het minder allergisch reageert.

Overigens is probiotica geven niet het enige dat je kunt doen. Een hele belangrijke (en misschien wel belangrijkste) factor is het geven van borstvoeding. Probeer daarom minimaal 6 maanden uitsluitend borstvoeding te geven.

Borstvoeding bevat ook grote hoeveelheden probiotica.

Read more