Buikpijn bij kinderen behandelen met kruiden

Baby’s met darmkrampjes en buikpijn bij kinderen behandelen met kruiden

Buikpijn, bijvoorbeeld door het prikkelbare darm syndroom of een acute darminfectie, zijn een veelvoorkomend probleem bij (jonge) kinderen. Een aantal kruiden kunnen buikpijn bij kinderen mogelijk verminderen. Zoals het gebruik van kamille, pepermunt, venkel en tormentil.

Buikpijn kan leiden tot een verminderde kwaliteit van leven en verhoogde schoolabsentie. Ongeveer 10-25% van de schoolgaande kinderen en meer dan 50% van de kinderen die voor het eerst een bezoek brengt aan een kinderarts heeft functionele darmklachten. [1] Op basis van een beperkt aantal wetenschappelijke studies die zijn samengevat in twee wetenschappelijke publicaties en de kruidenmonografieën van de Europese Medicijn Agentschap (EMA), valt er een kleine selectie te maken van kruiden die effectief en veilig kunnen worden ingezet bij kinderen met darmklachten. [1–3]

Buikpijn of prikkelbare darm syndroom bij kinderen

Bij darmklachten kan gebruik van een specifiek kruidencomplex met negen kruiden (Iberogast) of pepermuntolie de duur en de ernst van de buikpijn verminderen. [1,2] Het middel kan al door kinderen van een paar maanden oud worden gebruikt (kijk voor de dosering op de verpakking). Daarnaast kan pepermunt (Mentha piperita folium) in de vorm van een thee of een 1:5 45-70% alcoholextract worden ingezet bij kinderen vanaf vier jaar met spijsverteringsproblemen en winderigheid. [3] Gebruik pepermunt niet als je kind ook last heeft van brandend maagzuur. [2] In dat geval kan kamille (Matricaria chamomilla) worden gebruikt bij een opgeblazen gevoel en darmkrampen. Kinderen vanaf zes maanden tot zes jaar gebruiken een thee van de bloemhoofdjes en nemen liever geen alcoholextract/tinctuur. [3] Neem bij aanhoudende klachten of klachten bij baby’s in ieder geval contact op met de huisarts of het consultatiebureau.

Diarree door een darminfectie

In vier studies met totaal 424 kinderen werden de effecten van verschillende kruidenmiddelen onderzocht bij kinderen met diarree door een darminfectie (gastro-enteritis). Een combinatie van appelpectine en kamille vermindert significant het aantal dagen met diarree en hoe vaak een kind naar de wc moet. Tormentil (Potentilla erecta) kan de duur van de diarreeklachten verminderen en de consistentie van de ontlasting verbeteren. [1] Bij diarreeklachten bestaat er bij kinderen een verhoogd risico op uitdroging. Gebruik van verdunde appelsap zou ingezet kunnen worden om de kans op uitdroging te verminderen bij milde diarreeklachten. [1] Ook hier geldt dat je het beste de huisarts kunt raadplegen als je baby diarree heeft. Hele jonge kinderen kunnen namelijk binnen 24 uur uitdrogen. Bij iets oudere kindjes is het belangrijk een arts te raadplegen als de diarree langer dan drie dagen aanhoudt, of de toestand van je kindje verslechterd in plaats van verbeterd.

Baby’s met darmkrampjes

Darmkrampjes zijn een van de meest voorkomende babykwaaltjes bij kinderen tussen de zes weken en vier maanden. Gebruik van kruiden is onderzocht in vijf wetenschappelijke studies met totaal 491 baby’s. Gebruik van venkel (Foeniculum vulgare) verminderde de tijd die baby’s na de voeding huilden. Venkel werd onder andere ingezet in de vorm van een thee. Bij vier van de vijf studies vonden de onderzoekers geen bijwerking van het kruidengebruik. In een studie werd melding gemaakt van overgeven, slapeloosheid en verstopping. [1] Er is veel controverse rondom het gebruik van venkel bij baby’s. Het Voedingscentrum raadt gebruik bijvoorbeeld af. Als je borstvoeding geeft kun je zelf venkelzaadthee drinken (3 koppen per dag), de ontkrampende stoffen komen zo in de moedermelk terecht zonder dat er schadelijke hoeveelheden toxische stoffen worden overgedragen op je kindje. [4] Zodra je kindje ouder dan 6 maanden is en bijvoeding krijgt, kun je gebruik van venkelthee overwegen en dit druppelsgewijs doseren (dus niet denken in kopjes of lepels, maar in druppeltjes).

Dit artikel is in aangepaste vorm gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Fytotherapie.

Referenties

  1. Anheyer D, et al. Herbal medicines for gastrointestinal disorders in children and adolescents: A systematic review. Pediatrics 2017:139(6):e20170062.
  2. Fifi AC, et al. Herbs and spices in the treatment of functional gastrointestinal disorders: A review of clinical trials. Nutrients. 2018 Nov; 10(11):1715.
  3. European Medicines Agency. HMPC monographs: Overview of recommendations for the uses of herbal medicinal products in the paediatric population, via https://www.ema.europa.eu/en/documents/other/hmpc-monographs-overview-recommendations-uses-herbal-medicinal-products-paediatric-population_en.pdf geraadpleegd op 11-12-2020.
  4. van Asseldonk, T. Venkel en anijs een gevaar voor de baby of een opkruipende vorm van stofjesdenken? via https://www.foodlog.nl/artikel/venkel-en-anijs-een-gevaar-voor-de-baby-of-een-opkruipende-vorm-van-stofjes/allcomments/asc/

Wil je meer weten over wat je kunt doen bij verschillende zwangerschapskwaaltjes? Kijk dan naar mijn boek Zwanger Baby Boefje – Van zwangerschap tot gezonde peuter in 1000 dagen

Tips bij zwangerschapsmisselijkheid

Op de lijst met zwangerschapskwaaltjes staat met stip op 1 zwangerschapsmisselijkheid. Soms wordt het ochtendmisselijkheid genoemd, maar er zijn vrouwen die er de hele dag last van hebben. Meestal neemt het na het eerste trimester weer af, of verdwijnt het volledig. We tasten nog in het duister over de oorzaak, maar het vermoeden is dat je zwangerschapshormonen een rol spelen (wanneer niet…). De misselijkheid is onschuldig, maar ga langs de huisarts als je echt niets meer binnenhoudt, afvalt of flauw wordt.

Zure maag verergert de misselijkheid

Je kunt de meest wilde tips vinden om van je zwangerschapsmisselijkheid af te komen. Drink cola of ciderazijn, eet waterijsjes of houd een coldpack tegen je keel. Het zal ongetwijfeld iemand geholpen hebben, maar er zijn misschien andere tips die je eerst wilt proberen.

Een zure maag lijkt de misselijkheid bij veel vrouwen te verergeren. Om ervoor te zorgen dat je maag niet zo zuur is, moet er eten in. Eet kleine beetjes om je maag gevuld te houden en eet ook iets vóórdat je uit bed stapt. Dat is ook de reden dat het zuurder maken van je maag met cola of ciderazijn waarschijnlijk niet zo’n goede tip is.

Gember tegen zwangerschapsmisselijkheid

Het beste middel tegen zwangerschapsmisselijkheid is gember. Er zijn studies die laten zien dat gember beter werkt dan reguliere medicatie. Het is ook een van de weinige kruiden die intensief onderzocht is bij zwangere vrouwen. Je kunt er dus van uitgaan dat het veilig is om gember te gebruiken tijdens het eerste trimester van je zwangerschap.

Gember kun je op verschillende manieren gebruiken. Er zijn gembercapsules, maar je kunt ook voor verse gember kiezen. Als je gaat voor capsules, gebruik dan een dagdosering van 1000 mg gemberwortel (2 maal daags 500 mg). Deze dosering blijkt in wetenschappelijke studies het meest effectief te zijn.

Gember(ijs)thee

Een andere manier om gember te gebruiken, is het zelf maken van gemberthee in de winter of gemberijsthee in de zomer. Snijd een stuk van ongeveer 2 centimeter van een verse gemberwortel. Schil het en snijd de wortel in plakjes. Breng de plakjes gember aan de kook in een halve liter water en laat het op laag vuur 5 minuten zachtjes koken met de deksel op de pan. Als je ijsthee wilt maken, laat je het afkoelen en zet je het in de koelkast (voeg wat ijsblokjes toe en eventueel wat citroen en honing voordat je het drinkt). De warme variant kun je direct drinken. Nog steeds misselijk? Voeg dan de volgende keer nog een takje verse munt toe, nadat je de gember gekookt hebt.

Vitamine B6

Er is behoorlijk wat onderzoek gedaan naar het gebruik van een hoge dosering vitamine B6 (pyridoxine) bij zwangerschapsmisselijkheid. Het werkt (bijna) net zo goed als gember, als je driemaal daags 10-15 mg vitamine B6 inneemt. Hier zit echter wel gelijk het probleem. Deze dosering pyridoxine van 30-45 mg per dag ligt boven het veilige maximum in Nederland (21 mg per dag). Langdurig gebruik van een hoge dosering pyridoxine kan bij een kleine groep mensen zenuwklachten veroorzaken, waaronder tintelende vingers en tenen. Er zijn geen nadelige gevolgen voor de baby bekend.

Er zijn aanwijzingen dat pyridoxaal-5-fosfaat (P5P) minder vaak klachten geeft dan pyridoxine HCL. In de studies die gedaan zijn, wordt geen melding gemaakt van het optreden van bijwerkingen. Mogelijk geeft kortdurend gebruik, zoals tijdens het eerste trimester van de zwangerschap, geen problemen.

Gember en vitamine B6 effectief bij zwangerschapsmisselijkheid

Kortom, ondanks dat het effectief blijkt, blijft het voorlopig een persoonlijke afweging of je vitamine B6 wilt proberen bij zwangerschapsmisselijkheid. Bij langdurige misselijkheid lijkt het gebruik van vitamine B6 effectiever dan het gebruik van gember. Kies bij gebruik van vitamine B6 in ieder geval voor een supplement met pyridoxaal-5-fosfaat.

Referenties

  1. Borrelli, F., Capasso, R., Aviello, G., Pittler, M. H., & Izzo, A. A. (2005). Effectiveness and safety of ginger in the treatment of pregnancy-induced nausea and vomiting. Obstetrics & gynecology, 105(4), 849-856.
  2. Khorasani, F., Aryan, H., Sobhi, A., Aryan, R., Abavi-Sani, A., Ghazanfarpour, M., … & Rajab Dizavandi, F. (2020). A systematic review of the efficacy of alternative medicine in the treatment of nausea and vomiting of pregnancy. Journal of Obstetrics and Gynaecology, 40(1), 10-19.

Wil je meer weten over wat je kunt doen bij verschillende zwangerschapskwaaltjes? Kijk dan naar mijn boek Zwanger Baby Boefje – Van zwangerschap tot gezonde peuter in 1000 dagen